ÇOBAN ÇEŞMESİ

KIŞLAR MASALDI

2012-02-22T10:16:00.001-08:00

Dedem(Allah rahmet eylesin)

Halil Oral/Tavşanlı

Sessizce girerdik yazdan kışlara.Geçişlerin acısını bilirdik de bildirmezdik. Uzundu kış geceleri. Bu uzunluğaocak başı sıcaklığının yanı sıra on dört numara gaz lambasının aydınlığı eşlikederdi. Ninemin devli, perili masalları geceyi daha da esrarlı hale getirirdi.Dedemin savaş hikâyeleriyle gecenin esrarından sıyrılırdık vakit vakit. Annemineteğine sarılan ben, bu sıyrılışla daha dik durmaya çalışırdım sanki.

Fırtınanın getirdiği kar fışkınları,ahşap yapılı cam aralığından içeri sokulurdu çoğu vakit. Her sokuluş birüşüyüştü aslında. Ocak başında tutuşan dikmenin çatırtılı yanışı iyi gelirdiüşüyüşlere. Hava üşürken, odun yanardı. Üşüyenle üşümek, yananla yanmakgerekirdi belki de. Biri yanarken, diğeri üşümeli mi sizce? Ya da diğeriüşürken biri yanmalı mı? Biri üşütürken diğeri yakmalı mıdır yoksa? Bu hengâmeiçinde kaçardı uykular. Of ki, Of! .

Ayaz gecelere çöker, sular bilegecelerde donardı. Yıldızlar da, ayaz kesen gecelerde bir başka parlardı. Kaydamı düşerdi üşüyüşleri, kayıttan mı bu bilinmezdi.

Dışarısı ayaz keserken yıldızlarneden daha berrak olurdu? Neden buz kesen kışlarda hatırlardım ben yazı. Nedengecelerden

beklerdim hep gündüzü? Hatırlamak bile bahar şenliği salardıyüreğime. Neden hep kış gecelerinde anlatırdı ninem masallarını? Dedem niyekışlara saklardı kahramanlık öykülerini? Neden ben türkü dinler gibi dinlerdimhep?

Kışlar yine aynı kışlar mıdersiniz? Bu kışlarda hala masal anlatacak nineler kaldı mı bilmem ki? Dedelernerde şimdi? Öyküler neden suskun? Neden çocukların kışlarını, Pepe doldurur şimdi bilir misiniz?

Biz bize kalırdık kış gecelerinde.Ninem de benimdi, dedem de. Hikâyeleri, öyküleri bellerdik onlarda. Bellerkenhissederdik her bir şeyi. Gecelerin korkusunu kışlardan tanır, kışlarda yıkardıkacıları. Ağlasak da göstermezdik. En azından küfretmezdik. Yazdan hissederdik kışlarıntabiatını. Kış gazabının ninemin hikâyelerinde söneceğini anlardık. Kimseninyolunu kesmez, kimsenin arabasını ateşe vermezdik. Kışın vahşiliğine rağmenyapmazdık. Bu vahşilikte bellerdik günahı, sevabı. Şimdinin göbeklidindarlarından daha dindardık belki de... Vatan millet diye nutuk çekenlerdenbin kat vatanseverdik. Yoksa bizzır deli miydik? .!.

Ninemin masalları kaval dinlemektengüzeldi. Dedemin öyküleri de. Kavalcılar çoğaldı kışlarda. Kışlar hükümsüz,yazlar küs şimdi. Eli kaval tutmayan ithal etme yoluna gidecek alimallah. Nekorkunç!

Dedemin nesli, Ebemin neslinerdesiniz, nerelerdesiniz? Türküleri türkü gibi, ağıtlar ağıt. Ya öyküleri?Topyekûn ders gibi ders!

Kimi tosunluğun, kimi hasımlığınpeşinde şimdi. Eline rüzgârın hükmünü geçiren milletin dövülmüş harmanınısavuracak bir anda. Kim savuracak, kimler savrulacak kaval sesleri arasında.Kim üşütecek, kim yakacak? Duygular bile karışık. Duyguları onaracak kaç milliöykü kaldı ki? Küresel masallarla çocuklar repçi, gençler maykıl ceksın. Benmi? Dilsiz üşütük.

Ninemin masalları dedemin öykülerinerdesiniz? Yetiş imdada! Ben ölüyorum… Ben ölüyorum! Sağlıcakla.

NİNEMİN ÇİLESİ(AŞKI)

2012-02-20T04:19:00.001-08:00

HalilOral/Tavşanlı

Bu ülkeyi sevmek için şair olmakgerekmez. Dağ ve ovalarını anlatmak için bilgin olmaya da hiç gerek yoktur.Yetmiş yaşın üstüne geldiği halde dağ ve yaylalarda keçi güden ninelere sorunbu coğrafyayı. Şairden de, bilginden de daha samimi anlatsın size. Hangiderenin suyu engin, hangi yayla daha bereketli desin bir bir. Anlatırkensevinsin şiirler.

Oturduğun yerden ahkâm kesmek,hamasi söylemlerde bulunmak kolaydır. Oturduğu yerden nutuk çekip bu coğrafyayısevdiğini söyleyenlerin sevgisini ölçmek bile zordur. Yayladaki nine öylemi? Sorun anlatsın sevginin ne demekolduğunu. Anlattıkça en kısa sürede anlarsınız sevdayı. İçindeki sevdalar Anadolu için, kaygılarımillet içindir.

Ben dahi, şiirlerimde hileyebaşvururken o tertemizdir. En çocuksu duygularla, hatta en çocuksu düşlerleavutur kendini çok vakit. Kimsenin kimseyi tanımadığı, insanların günlük çıkarve hazları dışında hiçbir şeyle ilgilenmediğini gördükçe yıkılır. Yıkılırkenyıkar ağıtları. Bu haliyle bilginlerden daha bilgin, şairlerden daha engindir.

Kar zarar hesabını, güttüğü

keçidenbilse de, parmak hesabıyla ölçülerevursa da her bir şeyi, dinleyin. Dinlerken yoksulluğunuzu, dinlerkenyoksunluğunuzu anlayın.

“Dağdaki çoban” gözüyle baktığınız,belki de yok saydığınız, yok sayarken küçümsediğiniz nineler boyasız ve sırsızhalleriyle gerçek âşıktır aslında. Çilesi tam tamına memleket içindir.

Kim bu nine? Kim bu memleketaşığı? Kim bu coğrafi unsurlaravarlığıyla zenginlik, enginlik hatta dinginlik katan keçi çobanı? Kim,hakikaten kim? Merak mı ettiniz? Yaylalara çıkın göreceksiniz. Yazlıkvakitlerden zaman ayırabilirseniz, bu kış kıyamette sıcak odalarınızdançıkabilirseniz göreceksiniz. Şehrin buz tutan sokaklarında kaymaktankurtulabilirseniz tanıyacaksınız.

Keçi ağılından vilayetlere,vilayetlerden imparatorluğa giden yol kimin yolu sayarsınız. Günümüzde hangi ana, ninelerinaşkına(çilesine) talip? Yaylalar bukadar genişken, şimdi betonsu evlere hapsolup hapşırıyor çoklar. Hapşırdıkçayıkılıyor evler. Hapşırdıkça “çok yaşa” naraları yükseliyor bedavadan.

Yayladaki nine sporcu çevikliğindedesem, yalan değil. Ne beslenmede rejime, ne de spor aletine ihtiyacı yok. Tekihtiyaç duyduğu şey elindeki çomak. Dayanağıysa yüreğindeki sevda. Hey gidihey!

Nineler şairlerden daha şair,bilginlerden daha alim. Attığı her adım sosyal duruşa, söylediği her söz sosyalfaydaya dair. Yığdığı harmanlarda daneler görülmüştür hep. Biz kolaycılığınboşluğuna düştükçe azalıyor daneler. Biz ninelerin yolundan saptıkça, özü terkettikçe “Ferhatlıktan” çıkıyor âşıklar. Çiçek arasına ayrık otları girdikçe bozuluyor duygular. Bozulan herduygu, hedeflerin şaşmasına çanak tutuyor gün gün. Yayladaki çeşmeler boşaakıyor yıl yıl. Ot otluğunu, çiçek çiçekliğini unutuyor karmaşa içinde. Kimimilliyetçiliğe, kimi vatanseverliğe soyunsa da ne fayda. Yaylaların başındakisisi hangi yapmacık duygu değiştirebilir? Sevda dilde kuru bir sözcük, duygu güne dair olunca ne anlamı olur ki!

Kaç Ferhat, kaç Şirin vardır buülkede. Vilayetlerin sultanlığındanimparatorluğun sultanlığına soyunanlarla övünürken biz, nice fethin içeriğibile değiştiriliyor ne haber. Kuru aşklar, türlü hile ve cambazlıklar fetihleresis gibi indiriliveriyor. Öz değişiyor,malzeme eksiliyor. Malzemesi eksik olan hangi yemek tuzladıkça tatlanır?

Betonsu evlerde üretimsiz, hedefsizhapşırdıkça “çok yaşa” deseler de; nereye kadar yaşanır bilmem ki.

Ferhat’sak Ferhatlığımızı,Şirin’sek Şirinliğimizi gerçek anlamda bilmek gerek. Bu da tarihe bakarak,biraz da ninelere kulak kabartarak olur herhalde. Sağlıcakla..

2012-02-14T04:43:00.000-08:00

PATATES TOHUMU VE YAKLAŞAN VAKİT

Halil Oral/Tavşanlı

Önce haberi hatırlatarak başlayalım.

Kütahya İl Gıda, Tarım veHayvancılık Müdürlüğü tarafından “Kütahya Ekonomisinde Patatesin Önemi ve Yeri”konulu toplantı yapıldı.

Kütahya İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından 22.09.2011Perşembe günü saat 10.00’da İl Özel İdaresi Meclis toplantı salonundadüzenlenen toplantıda ‘Kütahya Ekonomisinde Patatesin Önemi ve Yeri’ konusumasaya yatırıldı.

Toplantıda dünyada, Türkiye’de ve İlimizde patates yetiştiriciliği,üretim miktarları ve üretim için gerekli alt yapı ile ilgili bilgiler verildi.

Toplantıda ilk olarak Kütahya İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdür vekiliSeyfettin Baydar Ülkemizde ve Kütahya’da patates yetiştiriciliği ile ilgilibilgiler verdi. Baydar “ Kütahya patates yetiştiriciliği için oldukça verimlitopraklara sahip. Patates diğer ürünlerle kıyasladığımızda örneğin buğdaya göreen az iki kat daha fazla kazanç getiriyor.

İlimizde tohumluk patates üretimiolmamasına rağmen karantinaya tabi hastalıklar yönünden temiz olması, rakımınınyüksek olması, iklim ve toprak özelliklerinin tohumluk patates yetiştiriciliğiiçin uygun olması, 4 yıllık münavebe gerekliliğine cevap verebilecek genişalanların bulunması nedeniyle; büyük birpotansiyel taşımaktadır. İlimizin en büyük avantajı topraklarımızda ilk defapatates ekiliyor olması nedeniyle patatesin yoğun olarak ekildiği alanlardameydana gelen toprak yorgunluğunun oluşmamasıdır. Bu nedenle aşırı gübrevermeden daha yüksek ve kaliteli ürün alınabilmektedir. Komşu ilimizAfyonkarahisar'da dekardan ortalama 3 ton patates alınmakta iken, ilimizdeverim dekardan 4 tona kadar çıkabilmektedir” dedi.

Bu haber 23 Eylül 2011tarihligazetelerimizde de yer aldı. Haberin üzerinden yaklaşık 5 ay geçti. İl Tarımmüdürlüğünün yaptığı duyuru önemli mi önemli. Buğdaya göre 2 kat kazanç getirenbir ürünün tespit edilerek çiftçimize önerilmesi

kadar güzel ne olabilir.Önermek yeter mi? Yetmeyebilir.

İlçemizde patates son yıllardaözellikle Tepecik beldemizde yapılan ekimlerle yayılmaya başladı. Ağaköy hariçpatatesle yeni tanışıyoruz sayılabilir. Geçen yıl Pancar Dairesi sertifikalıtohum getirerek çiftçimize sundu. Bu patatesler çiftçilerimiz tarafındangüvenilerek alındı ve üretimde başarıda sağlandı. Edindiğimiz bilgilere göre buekim döneminde Pancar dairesi sertifikalı patates tohumu satmayacağınıbelirtiyor. İlçe Tarım Müdürlüğü bunun ticari bir olay olduğunu kendilerinin bukonuda mecbur olmadıklarını söylüyor. Görünen o ki Ziraat Odası’nın da bukonuda ön hazırlığı yok. Ekim vakti gelince patates ekimi yapmak isteyenler enazından sertifikalı tohum bulamayacak. Bu yüzden belki de yaşlı tohum kullanmakdurumunda kalacak. Yaşlı tohumla ister istemez verimle birlikte kalite dedüşecek. Bu düşüş kimin zararına olacak? Topyekûn hepimizin, dolayısıylaülkenin.

Önceki yıllarda çiftçilerin sıfırtohum alma imkânı vardı. Yani tohumluğunu kendi üretiyordu. Her nedense bunundaönü kesildi. Her yıl çiftçimiz sertifikalı tohum almak zorunda. Bir diğeraksaklık patates ilacında. Pijamalı böcekle mücadele için patates ekimsırasında ilaçlanıyor. Bu ilacı kullanabilmek için Kütahya İl Tarım müdürlüğünegitmek zorunda çiftçiler. Bunun da çaresi bulunmalı bence. Bu reçeteyi yazacak yetkilileren azından haftanın belirli günlerinde ilçemizde görev almalı. Bütünçiftçilerin Kütahya’ya gidip gelmesinin külfetinden ve zaman kaybındankurtarılmalı.

Buğdaya göre iki kat fazla kazançsağlanacaksa üretimi yaygınlaştırmak için kurumlar daha fazla gayret göstermeli.Kayıp da kazanç da hepimizin.

Tohumluk konusu açılmışken arpa vebuğday tohumluğunda da bölgede sıkıntı yaşandı. Hatta odaların tohumluk alımıbile yapamadıklarını biliyoruz. Özellikle Ziraaat Odalarına tohumluk alımıkonusunda bakanlık öncelik tanımalı. Ziraat odaları alımı yaptıktan sonra diğerişletmelere alım açılmalı. Anladığımız kadarıyla büyük şirketler büyük alımlaryapıp odalar açıkta kalmaktadır. Sonrasında büyük şirketler piyasayı kafasınagöre yönlendirmektedir.

Sağlıcakla.

KAR GELİYOR/ ZOR GELİYOR

2012-02-13T02:50:00.000-08:00

Halil Oral

İçimizdeşüpheyle korkular büyütüp durduk yıllarca. Kimi zaman Amerikan kuşatmasından,kimi zaman küresel tehlikelerden dem vurduk. Kızdık, öfkelendik, darlandık,daraldık. Daraltılarımıza sebebi hep başkalarında aradık. Ağustos böceğizırıltısında birbirimize laflar yetiştirmenin sarhoşluğunda sürdü zaman.Dalavereler öğünü oldu kimilerinin. Öğün başlarında dış kuşatmalardan sözederken, iç kuşatmalarına bakmadı hiç kimse.

Turizme destekdendi, koşar adım yetişti kimileri. Tarım ve hayvancılık dendi, son sürat girdisıraya. Kobi, hobi dendi, ön saflara dikildi. Krizlere bayrak sallandı akşamhaberlerinde. Hak adalet dendi, boyunlar çekildi usulca. Netice battı, batırdı.Hiç kimse kendine bakmadan, kendini sorgulamadan “küresel kriz” diyerekhaykırdı. Hay Allah!

Kendiyarattığı krizlerden

dem vurmadı hiç kimse. Ülke için üretim dendi, istihdamdendi. Bazıları kendisi için zırnık kopartmanın hevesine kapıldı yine de.

Herkes gücünispetinde kopartmaya koştu daralan vakitlerde.

Olmayantarlaya ürünler ekildi. Olmayan koyun sürüleri, olmayan meyve bahçeleri,naylonları yırtılıp içinde otlar üremiş seralar çoğaldı. Olmayan fabrikalar,olmayan ihracatlarla yüzleştik. Çok çalıştırdık az verdik. Üretirken gizledik.Gizledikçe krizlere gebe bıraktık. Oyunlar oynandı. Oyunlar çevirdikçehevesleri arttı kimilerinin. Bakmadıkça normalleşti her şey.

Kriz küreseldiye haykırırken yüzleri kızarmadı kimilerinin. Kimi vatan için ölmeyi göze alırken, kimi fark ettirmeden öldürmeyihüner saydı. Kimi bayramlık günler beklerken, kimi krizlerin beyliğine soyundu.Öf ki, Öf!

Kimi halkınyediğini yemedi, kimi çektiğini. Kimi ezilirken, kimi ezmenin gururunu taşıdı.Kiminin ağızları bir oldu. Kimi enine kimi boyuna çekti. Çektik, çekiştirdik.Kimi güçlendi, kimi gücendi. Güçlenirken güçsüz bıraktı kimileri. Kimitüylendi, kiminin cıbıllığı sürdü kriz sabahlarında.

Yine de dönüpkendine hiç bakmadı herkes. Gücü eline geçiren haksızlığı hüner saydı. Kendiyolu için açıklarını aradı yasaların. Buldu buluşturdu. tilki kurnazlığında.Olmayan vicdanları kalktı ortadan.

Kendi kayıp vekazançlarının çetelesini tutarken, ülke ve millete kaybettirdiklerininmuhasebesine bile girmedi kriz doğurtanlar. Krizlerin ebeliğine soyundularnedense. Karmaşada kabardı iştahlar hep. Mühürler kazıdılar türlü türlü.Mühürlerle hüner saydılar haksızlığı.

Bize deşiirler okumak düştü uzayıp giden gecelerde.

Ellerinyurdunda çiçek açarken

Bizim İl’e kargeliyor gardaşım

Kimler çizmişbu sınırı gönlüme

Dar geliyor,dar geliyor gardaşım.( A. Karakoç)

Sağlıcakla.

ARKADAŞ

2012-02-10T10:42:00.000-08:00

Köyleri dolaştım gerçeği gördüm
Yolları bağlanmış çözsek arkadaş
Kekikli dağlarda şiirler ördüm
İçinde duyguyu sezsek arkadaş!

Köylü terk eğliyor bahçeyi bağı
Epeyce yaşlanmış köylerin sağı
Aç kurtlar paylaşmış güzelim dağı
Yaylada kekiği yazsak arkadaş!

Bacanın üstünde tütmüyor duman
İşsizlik belası vermiyor aman
Şu gençler kentlere göçtüğü zaman
Tarlada ekini bozsak arkadaş!

Topraktan kopuyor goncalar güller
Kahırdan tutulmuş ağızda diller
Köyün kıymetini bilmez cahiller
Yanlış gidişatı çözsek arkadaş!

Gezdikçe umudum darda kalıyor
Düşlerim gecede hüzün salıyor
Kimsesiz köylerde gözüm dalıyor
Göçü önerene kızsak arkadaş!

Bir deryadır köyler bunu bilmeli
Ummanın içinde yüzü gülmeli
Devletin şefkati ona gelmeli
Bahçede bülbülü dizsek arkadaş!

Gurbete düşüyor oğlanı kızı
Köyde bir başkadır göğün yıldızı
Kudretin sahibi dinlerse sözü
Bahçelerde çiçek bezsekarkadaş

Çoban Çeşmesinin güzeldir sözü
Benleri toplayıp harmanlar bizi
Uzaktaki bir köy olunca sızı
Acıyı kederi ezsek arkadaş.

Halil Oral

SEVDALANMAK HÜNERDİR ASLINDA

2012-02-10T08:30:00.000-08:00

Halil Oral/Tavşanlı

Kaç bebek ninnisiz büyür, kaç sevdasevgisiz. Emeksiz hangi dal meyve tutar. Ya da hangi gövde dal. Sevdasız hangidüşün hayrı görülür? Düşüncesiz düşler harman yerinde savrulan saman çöpügibidir. Kim iddia eder aksini? Varsa çıksın!

Gecelerin karanlığını gündüzlerkurtarır. Her gecenin bir gündüzü mutlaka vardır. Kışlarınsa yazı. Sözün tam daburasında “hayda!” demekte haklı da bulurum sizi. Bebekten meyveye, daldan düşe,düşten saman çöpüne yeldirmek hangi
sevda tarifinde vardır? Ufuklar herkesinkendine göre midir? Herkes kendisi için mi vardır dünyada? Nasıl bilirsiniz dendiğinde sarsılmaz cevap“iyi biliriz!” olmasından gerçekten emin misiniz? Bu cevabın farklı çıkmaolasılığı üzerinde kaç kişi kafa yormuştur?

Kaç ezan duydun, kaç ezankıpırtısız, duygusuz öylesine durdun. İki ezan arasında metalik aşklardan öte insanlığınaşkına kim neyi, nasıl halletti? Bilenbildiğini insanlığın hayrına anlatsın. Üten üttüğünün sevincinde, döven dövdüğünün.Sevinmenin bile ahlakı olmalı. Hatta üzmek bile hakka varmalı. Ne dersiniz?

Çok sevdalı türküler tutturdukormanlarda. Kaç çiçeğin varlığını keşfettik. Bulutların ufukla öpüşmesiniseyrettik. Güneş ışınlarının kılıç kalkan oyunlarını gözledik. Hüner seyretmekdeğildi. Hüner boşa keşifler hiç değil. Vitrine oynayışlarım hangi fenalığınişareti? Sevdayla tutulan yollar yorar mı insanı? Neden hep sevdadan, aşktan,tutkudan bahseder dilim. Neden sevdalıtürküler duyduğunda şahlanır yüreğim? Uyutmaya meyilliydi dinlediğim ninniler.Hep çocuk muyumdur ben. Sevdadan aşktan bahsederken hala neden ninnilerfısıldanır kulağıma? Of ki of!

Sevdalardan bahsederken sevdalıinsanlara rastlamak çocukluğumu unutturur. Hayal dünyama can suyu olur burastlayış. El yordamına körebe arayışları değil, yıldızlara uzanmak isterellerim göz göre göre. Sevdalanmak hünerdir. Sevdalı yüreklerin varlığınıbilmekse ayrıcalık. Bu ayrıcalıkla saymak istiyorum isim isim. Orman BölgeMüdürü Kenan Eryiğit, Tavşanlı Orman İşletme Müdürü Suat Göksel Gökçayır,Domaniç Orman İşletme Müdürü İhsan Gönül. Bir çırpıda sayabileceğimsevdalılardan. Akıl yürüten, proje üreten düşünceli düşleriyle akıl hanelerindemeltemler estiren güzel insanlar. İyi ki varsınız demek geliyor içimden. Düşlerhayra dair olunca alkışlamak geliyor yüreğimden. Bölge ormanları üzerineyorduğunuz akıl, yüreğinizde tuttuğunuz sevda biliyorum ki ülkemin sevdası.Hüneriniz hünerim olacaktır. Yıldızlara uzanmak isteyen ellere tutamak olacakelleriniz. Ve çocukluğumu unutturacak çoğul düşleriniz. Avuçlarımda bolluğunbereketini tutacağım hayat verdiğiniz projelerle. Arının arılığı ürettiğiballadır. Sizleri karınca telaş ve gayretinde görmek karın sancılarıma ilaçsanki. Sizlerin emeğiyle büyüyecek ormanlar. Büyüyen her ormana çocuklar alkıştutacak. Bense yeni yıldızların keşfine çıkacağım yeniden. Şiirler öreceğim şenşakrak!

Kimi hala çocuk görürken, halkınbudalası sayıyor kimi beni. Kaç ezan arasında sevdaya, kaç gecede hayallerkuruyorum oysaki. Kurduğum her hayal üzerine titriyor güzelliklerin. Düşkurmanın düşmeye engel olan kutsal bir yanı da vardır mutlaka. Yörenin herkarışı üstüne kurulacak o kadar çok düş var ki. Düşündükçe düşmeyecek çocuklar.Ve ben o çocukları maratonlarda ipi göğüslerken resimleyeceğim. Yeter kisevdalı yürekler daha da çoğalsın. Sağlıcakla.

ONLU SAYMA VE EBELİK

2012-02-07T14:38:00.000-08:00

Halil Oral/Tavşanlı

Rakamları görmüştüm de üzerinde bukadar kafa yormamıştım aslında. Neticede azlık veya çokluğu ifade edipgeçerlerdi gözümde. Azlık veya çokluğun gerçek olması can acıttığı gibi, mutlueden, sevindiren tarafı da vardır. Bu duruma, bakışa, ya da azlık veyaçokluktan umduklarımıza göre değiştiğini biliriz elbette. İnsanın umudusınırsız olabilir. Rakamlar da sonsuzdur. Sonsuzluk iyi midir? Hangi değerinsonsuzluğu fenalığa ya da iyiliğe işarettir? Bunu da başkaları bana açıklasın.

İlkokul yıllarımda en kolayımabeşerli ve onarlı saymak gelirdi. Tekli sayıdan başlayıp ikişerli üçerlisaymanın bir yerinde mutlaka takılırdım. Bu yüzden oyunlarda ebe olduğumdabeşerli ya da onarlı saymayı tercih ederdim. Dilim hiç sürçmezdi nedense.

Rakamlarla oynamayı

en iyiistatistikçiler bilir herhalde. Onların sıraladığı rakamlara göz atmak bileyorar beni. Yorsa da rakamlarla konuşmakdüştü bugün aklıma. İyiye mi yormalı, kötüye mi, o bile belirsiz.

İlçemizde ilköğretimde okuyan öğrencisayısı 2007-2008 öğretim yılında 11 bin 554 iken, 2011-20012 öğretim yılında 743 kişi azalarak10 bin 811 kişiye düşmüş. Bunların %74 üilçe merkezinde eğitim görüyor. Merkezde derslik başına 24 öğrenci düşerkenözel ilköğretimlerde 13 öğrenci düşüyor.

Orta öğretimde beş yıl öncesinde 5bin 119 öğrenci mevcutken, 743 kişiartışla 5 bin 862 ye yükselmiş. Öğrenci sayılarımız bu noktadayken öğretmensayılarımız 2007-2008 yılında 874 kişiden 1049 kişiye yükselmiş. Bunların%12lik kısmını yönetici kadrolaroluşturuyor. Rakamlar bazen böylesine karmaşık gözüküyor insana. İlçemiz adınasevindirici mi?

Rakamlara göz atmayı sürdürelim.

Türkiye genelinde on beş yaş üstüvatandaşlarımızın 908 bin 628i erkek olmak üzere 4 milyon 645 bin kişi okumayazma bilmiyormuş.(tuik) Kütahya genelinde ise 2010 yılı verilerine göre 7 bin258 i erkek olmak üzere 34 bin 986 kişinin okuma yazması yok. Hay Allah! Burakamlarda nasıl üzüyor insanı gördünüz mü?

İlimizde de göç hızı olarak eksi5,1 veriliyor. Nüfus artışıysa %32 imiş. İlçemizde 2010 yılında 1380 bebekdoğarken, 2011 yılında 1321 bebek doğmuş. 2000 yılında; 970 evliliğe karşı 100boşanma vakası olmuş. 2011 yılında; 797 evliliğe karşı 187 boşanmagerçekleşmiş.

İnsanın kafası karışıyor değil mi?Hangi rakamın iyi hangisinin kötü olduğuna karar vermek oldukça yorucu. Buyoruculuğu bile bile yazıyorum ben de. Kısacası rakamların kimi sevindirmeyemeyilli iken kimi de üzmeye.

İstatistik kurumunun rakamlarıiçinde dolaşırken zaman zaman sevinmesini de üzülmesini de unutuyor insan. Buişin uzmanı olanlar hangi noktada sevinmemiz gerektiğini daha açık ifadeederler sanırım. Ama ilimizin yer aldığı TR33 olarak adlandırılan bölge (Afyonkarahisar, Uşak, Manisa, Kütahya) içindeki genel verilerde bin kişiden 96sı otomobil sahibi. Kişi başı elektrik tüketimi 1795 kw.

Sayıları saymaya ve sıralamayadevam ederken dilim takılmaya başladı bile. Beşerli ve onarlı saymaya devametmeyi düşünsem de oyunda ebelik bana mı düşer acaba. Sağlıcakla.

TEKNOLOJİ VE DOĞADAKİ DENGE

2012-02-07T01:57:00.000-08:00

Halil Oral

Mühendis vebilim adamları insanlığa farklı olanaklar sundukça hayatımızın kolaylaştığınısanırken, ürküten yanlarını da bazen hep birlikte görüyoruz. İnsanlığı bir andayok edebilecek kuvvetler insanın gözünü gerçekten korkutuyor. Artan teknolojiyle birlikte insanın insanıanlaması güçleşiyor, ülkeler arasında uçurumlar peydahlanıyor birden. Teknolojiçok da insancıl davranmıyor bazen. Cep telefonu iletişimde kolaylık ve konforyaratırken, yaygın şekilde ifade edildiği üzere pek çok hastalığa da davetiyeçıkarabiliyor. İletişim rahatlığı sağlarken, yaşam konforunu zedeleyebiliyor.Teknoloji arttıkça insanın insana karşı açtığı savaşlar çoğalıyor.

En kötüsü,teknolojiyle artan sanayi gelişim ve üretimi doğanın dengesini alt üstedebiliyor. Bu alt üst ediş

doğayı insanlığa karşı kendiliğinden savaşa zorluyor.Sanayileşmiş ülkelerde yaşayan bir kişinin yıllık ihtiyaçlarını karşılayabilmekiçin topraktan 20 ton hammadde çıkarılması gerektiği ifade ediliyorsa; bunatoprak, buna doğa nasıl dayanır?

Daha öncekiyıllarda ülke olarak hep birlikte yaşadık. Çay ve fındığımızın radyasyonabulaşması teknoloji yüzünden olmadı mı? Denizlerimizin alt yapısının kirlenerekcanlı türlerinin yok olmaya yüz tutması teknolojinin yarattığı bir sonuç değilmidir? Sanayi atıkları, petrol kaçakları, yağmur ve sellerin sürüklediği suni gübreler, insan artıkları, sularakarışan deterjanlar, termik santrallerden doğaya salınan gazlar, tarımalanlarında kullanılan sözde koruyucu ilaçlar doğanın insana karşı savaşaçmasına neden olmuyor mudur acaba?

Doğanıninsanlığa açtığı bir karşı savaşı da metrekareye yüz seksen kilo yağmur düşünceyaşamadık mı? Doğanın açtığı bu savaşta onlarca can ve mal kaybı vermedik mi?

Teknolojiyebağlı sanayi üretiminin doğaya vereceği zarar hesaba katılmadan artacak olursa,ödenecek bedel çok yüksek olacağa benzer. Milyon yıllar önce yüce bir gücünetkisiyle meydana gelmiş biyosfer tabakasının bileşimini insan kendi elleriylebozdukça kendi yaşamını zora sokmuyor mu aslında?

Doğanın insanakarşı açtığı savaşta düşmanını seçmekte isabetli davranmadığı, suçsuz insanlarıda kurban ettiği apaçık ortada.

Bu yıl buğdayektiğim tarlada bir sürü fare deliği ortaya çıktı. Buğdaylarım ancak bu kadarzarar görebilirdi. Sebebi yılanlar azalmış çevrede. Kim öldürdü yılanları?Keneler ülkemde can alıyor. Neden? Kuş gribi diye anamın tavukları dâhil, pekçok kanatlı itlaf edildi. Bu yıl tarım alanlarında ekili pek çok sebze türünehavadan yağan her neyse oldukça zarar verdi. Hatta pek çok sebze türünde verimdüştü, kurumaya yüz tuttu. Yakın çevremizde karaağaçların kurumasından sonra buyıl kayısı ve kiraz ağaçlarının kurumasına sebep ne? Bu sonucu etkili yetkiliherkes hep birlikte görüyor ve yaşıyoruz aslında. Zararı hep birlikte ödüyoruzbelki de. Duyarsız davranırsak ödemeye de devam edeceğiz.

Velhasılbiyosfer içinde devam eden yüce dengeyi teknoloji ve üretim adına bozmakinsanlığın hiç de hayrına değil. Doğasuçlu suçsuz ayırt etmediğine göre herkese doğayla ilgili önemli görevlerdüşmektedir. Doğa ve çevrenin korunması dünyada yaşayan herkesin birincilgörevi olmalıdır? Doğadaki denge sorumlu insanların çokluğuyla orantılıartacaktır. Hatta eğitim ve bilgilendirme çalışmalarının ciddi biçimde elealınması gerekmez mi? Sağlıklı kalkınmanın düzenli çevre ve doğayla ilintiliolduğunu artık hepimiz bilmek zorundayız. Yoksa insanlığın işi zor mu zor. Sağlıcakla…

FERHAT’IN KAZMASI VE KURTULUŞ

2012-02-05T02:27:00.000-08:00

KURTULUŞTA EMEĞİ GEÇENLER

Halil Oral

Kurtuluş günükutlamalarında çoğu insan kent meydanlarında hop oturup hop kalkarken, çocuklukyıllarımdaki ülkemin kıt imkânları aklıma gelir hep. Zorunlu durumlardaşehirden köyüme çamurlu toprak yolları yara yara gelen jeepleri hayranlık veşaşkınlık içinde izleyişim gözlerime mum gibi dikilir. Şimdi düşünürüm de, kimnasıl icat etmişti o araçları? Hatta benim yaşımdakilerden çoğunun çocukluğubir otomobil, bir uçak, bir elektrik lambası, bir radyo bile görmeden geçmiştir.Hatta çocukluğumuz nükleer silahları, lazer ışınlarını, uzay seyahatlerinihayal

bile edemeden sürüp gitmiştir.. Dün, çamurlu toprak yollarda merkep sırtını bellemiş benim gibiler bugünotobanlarda otomobil konforu yaşıyoruz. Bu başka bir kurtuluş değil de nedir?!

Ulaşımvasıtalarındaki süratin artışı ve pek çok teknolojik gelişim insanın yaşamınızorlayan şartlardan çıkış yolu arayıp bulmak, bir başka kurtuluşa ermektirbence. Fakat kurtuluşa erdiğimizi sanırken bir başka biçimde kuşatılmış olmakişin bir başka acı yanı değil mi?

Yüz mumlukelektrik ampulünü kullandık nasıl ve kim tarafından icat edildiğini düşünmedik.Çamurlu yolları yara yara gelen jeepleri şaşkın şaşkın seyrederken, otobanlardasürat yarışlarına girdik. Biz de yapabilir miyiz diye aklımızı yormadık. Galiledünya dönüyor derken biz yıldızları seyre daldık. Kimileri nükleer enerjisantralleri kurup “istersem atom bombası bile yapabilirim” deyip dünyayakorkular salarken boş boş efelenmenin esareti başladı içimizde.

Kurtuluşun efeliğinesarılıp, uyuşukluğun gölgesine girdikçe ekonomik kuşatmaların acısını yudumladıkurtuldum sananlar. Kentlerimin caddelerinde yabancı üretim otomobiller yarışagirdi gün gün. Işıldayan boyalarına bakarken aktı ağzımızın suyu. Aktıkçadolaştık banka banka, kredi koparmak için. Kurtulduk sanırken bir kere dahakuşatıldık.

Günlük hayatınakışına kendini kaptıran benim gibiler için teknoloji hayatı kolaylaştıranaraçtan öteye geçmedi. 3Gyi piyasada gördükçe ve duydukça “teknoloji amma dagelişti” demekten öteye varmadı düşünceler. Teknolojik konfor sunuldukçatüketmenin tokluğunda kaldı aklımız.

Teknoloji,yüksek dağların zirvesiydi. Onu görsek de bir türlü yakınlaşamadık. İçimizdesadece tüketme dürtüsü depreşti kurtuluş günlerinde. Yabancı markaları sürdükçesürüldük yollarda. Fakülteler açıp mühendisler yetiştirdiğimizi sanırkencaddeleri işsiz ordusu bürüdü. Toprağıma saldıranları kovduğumu sanırken,ürettikleri teknolojiyle bağrıma bağdaş kurduklarını gördükçe kurtuluşukutladım yeniden!.

Sevincim Anadolu.Çanakkale, Kurtuluş Savaşı. Erzurum, Palandöken. Ağrı, Çukurova. Aklımadüştükçe seviniyorum yeniden Yeşilırmak, Dicle, Fırat ve tüm akarsular.Sevindikçe istiyorum birlikte akmalarını. Kurtuluş günlerinde vermek istiyorumFerhat’ın kazmasını halkın eline. Sevincim, sevincimiz çoğalsın diye. Aşkımızdaim, kurtuluşumuz topyekûn olsun. Sağlıcakla.

BAKIR ÇAĞI

2012-02-01T13:11:00.000-08:00

Halil Oral/Tavşanlı

İçimizdeki umutlar yelkenlerimizicanlandıracak boyutta olurdu hep. Kimse kayıtsız kahkahalar atacak yapıdadeğildi. Kışların bir mevsim olduğu bilinir gelip geçeceğine yürekteninanılırdı. Bakır çağıydı belki yaşadığımız. Çağa rağmen duygularımızı datarihimizi de korurduk yüreğimizde. İnançlarımız desen yine öyle.

ürküntü veriyor yüreğime. Seyrettiğim her filmin karmaşası kendimisorgulamaktan alıkoyuyor. Naylon çağının uyanıkları yüreğime, özüme bakmayıdahi engelliyor. Bu engellerle yalpalıyorum. Yalpalamalarım sürerken, içimdevar olan kırıntıyla geçmişin bakır çağından örnekler veriyorum.

Her evde bir dokuma tezgâhı vardı. Herevde bir çıkrık. Her ev bir fabrikaydı aslında. Her kız çocuğu dokumacıydıkendi yuvasında. Her erkek çocuk ekmeğinin ustasıydı. Avludaki koyununyünlerinden kazağı, çorabı, peşgiri, donu, döşeği olurdu herkesin. Tarladakipamuktan havlusu, fistanı, göyneği ilmek ilmekti. Neslini kestiğimiz keçininkılından çadırı, çulu, çuvalı çizgi çizgiydi. Şimdi çadırlar bile naylon. Birkıvılcımla tutuşup yangınlar peydahlıyor. Yalan mı? Sentetik kumaşlarsağlığımızı tehdit ediyor gün gün? Bu da benim uydurmam mı? İlim adamlarıçocuklara süt dahi içirmeyin diyor. Sebebi nedir acaba? Şimdi bulutlar dahiradyasyon yüklüymüş. Nedeni nedir sizce? Oysa aydınlık bir dünya değil miydiumutlarımız? Kim çaldı umutlarımızı? Doğal köy peynirini, bakraçtaki yoğurdu,güveçteki kaymağı, kara fırın ekmeğini kim özlemiyor? Çağ atladığımızı sanıp,kasım kasım kasılırken neler kaybettik görüyor musunuz? Çocuklarımız nasılmesleksiz, mesnetsiz, dayanaksız dikilip kaldılar farkında mısınız? Sürülerimiztükendi, hayvanlarımızın ırkı değişti. El birlik angusları konuşuyoruz şimdi?Alışık olmadığım dilim bile angus deyince hata veriyor. Of ki, of! Genetiğideğiştirilmiş gıdalar sofraları işgal ediyor. Çeşit çeşit virüsler boygösteriyor. Hastane koridorları dolup taştıkça sağlık kurumları açık veriyor.

Nerde kaldı dokumacı kızlarımız?Ekmeğinin ustası gençlere ne oldu? Yumurta kırmasını bile unutturdu naylonçağı. Oktay ustanın internet tarifleriyle sofralar kurmaya çalışıyor çoklar. Ahki ah!

Şimdi anamın gövelesinden, bakırmutfak gereçlerinden, kış kurutmalık yiyeceklerinden, ninemin dokumalarından,dedemin aba donundan nasıl bahsetmem. Nasıl özlemem bakır çağını? Merhametibile farklıydı dedemin. Kendimi naylon çağının merhametsizliğinden korumak içinhangi önlemleri almam gerek. Önlem alabilir miyim gerçekten? Söylediklerimdedoğruluk payı var deyip geçiştiremezsiniz. Kışı mevsim belleyip gelipgeçeceğinin umudunda kayıtsız kalamazsınız.

Biliyorum yazılarımda her şeyimleele veriyorum kendimi. Bu yüzden nelerle nasıl yargılanacağımı az buz tasavvuredebiliyorum. Okuyucuların kafasında hırpalanıp etiketlenebileceğim tahminindezorlanmıyorum. Naylon çağının bunca dehşetine ve güvenilmezliğine karşı nelerdememi beklersiniz? Hadi boykot edin beni. Görüyorsunuz ki boykotlarda hadeyince yapılamıyor. Bu durum bilindiği için kimileri üstümüze üstümüzegeliyor. İkiyüzlü naylon çağındakorunmasız kalmaktansa kendi bahçemizin özüne yeniden göz atıp çarelerüretmeliyiz. Kayıtsızlık kaygımızdır. Kayıtsız kahkahalar el birlik acımızdır. Bilmemhaksız mıyım? Sağlıcakla..

ÇALAR SAATİN TINISI

2012-01-30T11:17:00.000-08:00

Halil Oral/Tavşanlı

Bu sene yaz geç geldi nedense. İlk yaz yüzünü göstermekte oldukça gecikti.Yağmur ve kırağıların arkası bir müddet kesilmeyince yazlık meyve ve sebzelerinyetişmesinde de üreticiler sıkıntı yaşadı. Kimileri eşyadan eşyaya koşupdururken üretici köylüler tarladan tarlaya koşuşturup durdular. Gecikmeli olsa da, bazı ürünleri yetiştirmedesorunlar yaşansa bile, yaz genişlik ve bolluk yaratmasını bildi yine. Bubolluğu kimler ne kadar algılamıştır başlı başına araştırma konusu. Yüreğindeyoksulluk besleyenlerin
yaz günlerindeki genişlik ve bolluğu fark etmesinibeklemek boş hayal olur mu bilmem.

Bir baş soğanı ekmeğe yarenedebilen, domatesi ekmek arasına dilimleyip iştahla tüketebilen, kavun-ekmekleöğün savuşturup yüreğinde zenginlik yaşayan kaç kişi olmuştur?

Ya da kavurucu sıcakların ramazanayına rastlamasıyla, harareti dondurmaların bile kesemediği bir vakitte; tatilkredisi çekip, hatta orucu bile terk edip sahil kentlerine koşan kaç kişi içyoksulluğu yaşamıştır. Yine bu da yapılacak ciddi araştırma ve anketlerleortaya çıkabilecek bir sonuç. Neyse..

Yazları bir başka sevmişimdir hep.Toprağa atılan her tohumun renk renk, dal dal şavkıdığı ortamdır yazlar.İzleyip gözledikçe, her yaprağa ve kökedair düşünceye dalmışımdır. Meyveyibesleyen her köke saygı duymuşumdur nedense. Kimileri marka araba peşinde ya da sahil kasabalarında kumda kızarmagayretindeyken; köylü pazarında kışlık kurutmasını denkleştirebilenlerinyüzündeki huzuru görmek içime huzur salmıştır. Mahalle arasındaki tarhanasergileri, balkonlardaki biber dizileri, güneşe bırakılmış kış kurutmalıkdomatesler, buzdolabı poşetine demetlenmiş yazlık ürünler sevincime sevinçkatmıştır.

Ramazan ayı yaz ortasınarastlayınca, üstüne üstlük Somali’de açlık yaşayan insanlar adına düzenlenen kurusimitli iftarlara katılınca iç zenginliğini nasıl yaşamaz insan. Ülkeminbolluğu yaşadığı yazlara nasıl sevinilmez ki!

Yazlarda ürettiklerini şehriminpazarında gözlere ve gönüllere sunmaya çalışan birinin gönül zenginliğini kimtasavvur edebilir? Benim şehrimde yaz günlerinde kim aç ve açıkta kalabilir?

Her hanede kırılan fasulyenin “çıt”diyen sesini, tencerede fokurdayan biber aşının kokusunu, elle bölünüp yenendomatesin lezzetini yeniden duyar gibiyim. Bu duyuştur bana iç huzuru yaşatan.

Ziraatın görevlileri varsın üretenealkış tutmasın. Gerçek üreticiden varsın yeniden pazarcı kimlikleri istensin. Üreteninazalmaya yüz tuttuğu ortamda varsın kimlik için bedeller alınsın. Kiminumurundaki. Alınan bedeller yazların sevincini nasıl unutturabilir? Köylü pazarve sergilerini iple çeken ve bu sergilerden alışveriş edip gözleriparlayanların vücut dilleri resmi alkışlardan çok daha değerli.

Alkış tutan elleri gördükçe ellerimtoprak kokuyor. Varsın koktukça bağlasın nasırını. Halkın yüzü yazlardagülecekse kimlik bedeli ödemeye razıyım ben. Ellerimin nasırıyla sofralarkurmaya, tencerenin sıcak kulpunun birköşesinden tutmaya talibim. Bu yönde binerim gayret atına. Dokunduğum bitkiağırlığınca ferahlıyorum çünkü. Yazlardan ümid ediyor bu yüzden himmet diliyorum dilemem gerekenden.Toprağa dokundukça azalıyor endişem. Toprağa dokundukça ufkun parlak olacağınıbiliyorum. Gönül eri olanın garip olmayacağını hissediyorum. Bu yüzden yazlardakuş gibiyim.

Sokak aralarında tarhanakokusuyla, salça kokusu birbirinekarıştıkça, yerlinin doğal aroması damaklarda kaldıkça yoksulluğum biteriçimde.

Ne var ki, kimsesizleşen topraklargönül yaramdır bir taraftan. İçimde gün gün büyüyen bu hastalıkçaresizliğimdir. Çaresizliğimi sakız etsem ne fayda? Hangi reçete buna çaredir?Kim bu derdin gönül erliğine soyunmaya hazır? Tarladaki domates, teşhisi konamayandertten muzdaripken, toprağı pıtrak otları mı boğacak? Çalar saat vurur, tınısıhavada kalır. Toprak boğulmadan gönül erleri parmak kaldırsın?

Yazları seviyorum… Sağlıcakla

ACİL Mİ DEĞİL Mİ?

2012-01-27T00:29:00.000-08:00

Halil Oral/Tavşanlı

Aşkına kırdıran sevdalarla baş başakalıyorum gündüzlerde. Çok naz âşıkusandırırmış. Baş ağrım için davulluçengiler kurmam gerekiyor bazen. “Yerinden yönetim” derken, derindenkısıntılara maruz kalıyor insan. Kısıntı ve sınırlamalar ruhsal dünyamı bozuyordurduk yere. Bu bozuluş yeni hastalıklar peydahlıyor. Kalp ritmimdeğişiyor, inceden karın ağrım başlıyor.Ağrılar hükmünü artırırken yirmi dokuz harf toplamında derdimi anlatacakişaretler arıyorum. Hürmet ettiğim,
kimi vakit övgüler düzdüğüm ne varsa anlamveremediğim biçimde baş ağrıma sebep oluveriyor. Benim dert bellediklerim sanagöre dertse eğer, yazıyorum kendimce. Derdi anlatamamanın kaygısına düştüğümanlarda, anılar Hızır gibi yetişiyor. Yaşanılan ne varsa yeniden mum gibidikiliyor göz önüme. Dikildiği anlarda yeniden yaşar gibi oluyorum. Çokların boş verdiği ayrıntılar küçükağrılarımın dindirilmesinde engel teşkil ediveriyor. Engelleri gördükçe yenidenyıkılıyorum.

Yıllar önceydi. Midem diyerek kıvrananbir hastayla gitmiştim bilinen doktorumuzun poliklinik kapısına. Acıdankıvranan hastayı koridora oturtup adeta yalvarmıştım iki dakikalık vakit için.Aldığım cevap, “karın ağrısından bir şey olmaz!”dı. Normal sıramızı bekleyipyanına girdiğimizde teşhisi gastritti. Verilen ilaçlara rağmen hastanınıstırabı devam ediyordu. Özel doktorun ultrasonuyla safra kesesindeki yoğun taşortaya çıkmıştı. Sonuç acil ameliyat. Bu süreçte ıstırabın boyutu neyleölçülür. Doktora göre hiç de acil bir mevzu değildi oysa ki. Bazen küçücük başağrısı bile kötü sonuçlara götürüp, ısrarla erken teşhisin önemi vurgulanırkenacil olmayan(!) vakalardan para talep edilecek olması da neyin nesi. Kim keyifiçin gider acile. Acil servislerin yoğunluğunu bilmeyen yok. Ama küçücük birrahatsızlığın acil olmadığının insafa bırakılmayacak kadar da önemli bir yanıvar. Günü birlik sıra almanın bile mümkün olmadığı bir ortamda acil servislerde bu tür engeller konursa vay halimize. Baş ağrısı için acile gitmiş olsam enazından gereksiz ilaç kullanılması önlenmiş olmaz mı? Gereksiz ilaçkullanımının faturasını da konuşup durmuyor muyuz yıllarca. Başı ağrıyan hasta acilde baş ağrısına “acildeğildir” ibaresi konulacağını bilince kendince uygulayacağı tedavi yöntemleriyepyeni sağlık sorunlarını önümüze getirmez mi? Girişte hemşire doktordan öncesoruyor. Neyin var? Baş ağrım. Daha doktoru bile görmeden “acil değil”damgasını yemek mümkün. Geçmiş vakitlerde yaşadık bunları çünkü.

Sonra ikinci bir durum “nöbetçiuzmanlar”. Evden nöbet. Güzel iş. Nöbetçiyse uzmanda olsa bakamaz mı hasta. Enazından yoğun anlarda iş yükünü hafifletemez mi?

Konu sağlık olunca, bu konuda bellikısıtlamalar dayatılınca dengem bozuluyor. Küçük de olsa baş ağrımda bileyardım alabileceğim acil servislerin varlığı ağrımı hafifletiyor. Hastaneyeçıkmak için minibüs parası denkleştiremeyen insanlardan “acil değil ücreti”istemek insaflı olmasa gerek. Acildencaydırma hamlesi umarım başka işler açmaz başımıza. Benden söylemesi.Sağlıcakla..

ANAMIN GÖVELESİ VE KEŞKEK

2012-01-23T11:36:00.000-08:00

ANAMIN GÖVELESİ VE KEŞKEK
Halil Oral/Tavşanlı
Anadolu genelinde olduğu gibi yöremizde doğurgan toprak yapısıyla adil bir coğrafyaya sahip. Bu coğrafya da alnımız dik ve cesur, aynı zamanda sağlıklı ömür sürebilmek için her birimizin ona adaletli yaklaşmamız gerek. Sevgileri çoğaltmamız gerekiyor bu coğrafyada. Karıncadan korkan, ayağına toprak bulaşmasından çekinen çocuklar yetiştiriyorsak, üstelik bunun farkına varmadan yaşıyorsak sevgiler nasıl çoğalır? Sevgiyle bakılmayan bir şeye karşı adaletli davrandığımız söylenebilir mi? Ya da yiyip içtiğinin kaynağını sorgulamayan toplumun sağlığı bir gün hangi noktaya varır kim merak eder?

Kibrit kutusu gibi yükselen apartman odalarından toprağa tepeden bakanlar çoğaldıkça başkalarının bize dayattığı yemek kültürü karşımıza dikiliverir. Öyle de olmuyor mu? Soğanlı gözlemenin, haşhaşlı yarenlerin yanında keçi sütünden yapılmış ayranı yudumlayan nesille, siyahî içeceklerin yanı sıra menşei belli ekmek arası yiyecek tüketen nesillerin sağlığı gerçekten kıyaslama gerektiriyor. Bunun farkında olmamız gerekiyor.

Ülkemiz olduğu kadar bölgemiz

gerçekten bir lezzet yelpazesi. Demirli’nin kavunu, domatesi, Karapelit yöresinin yeşillikleri başlı başına hazine. Köy köy örnekleri çoğaltmak mümkün.

Anam, kırda otlayan ineğimizin sütünden yoğurt mayalar, tarhanaya katardı. Biberi öyle, domatesi öyle. Hatta nohudu öyle soğanı öyle. Hepsi doğaldı. Bu doğallık lezzete lezzet katar, damağımızın düğüncüsü olurdu yiyecekler. Ekmek hamurunu ceviz içiyle, patatesle zenginleştirdikçe tadı ikiye katlanırdı. Özümüz olan doğal yiyecekleri tükettikçe sağlık sorunları da çok fazla yaşanmazdı. Hazır gıda sektörüne inat çiftçi pazarlarının çoğalması lazım. Bunlar çoğaldıkça tazeliğin yanında yerel lezzetlerin çoğalması ve gün yüzüne çıkması aşikardır. Yerel üretici sayısı arttıkça, yöremizdeki gıda kültürü kendiliğinden korunmuş olacaktır. Sofralarda yenen bitki çeşitliliğinin artmasının yanında bitki ıslahı kendiliğinden gündeme düşecektir.

Ana, insanı doğurup besleyen, koruyup kollayandır. İnsanın yetişmesinde emeği en çok olandır. Ana -dolu denmesinin sebebi de belki de bundandır. Anadolu’nun bir parçası olarak yöremiz coğrafyası da anayla doludur. İklim, su ve birikimi olan insan kaynağıyla toprak, doğurmaya müsaittir.

Küçük ölçekli de olsa var olan çiftçilerimize sahip çıkılmalı, bunların pazara katkısını artırmak için herkes üstüne düşeni yapmalıdır. Bu üreticiler önemsenmez göz ardı edilirse, yereldeki gıda kültürü kendiliğinden bozulacaktır. Pek çok ürünün fiyatı insanların satın alma gücünün üstüne çıkacaktır. Belki de sağlığımız gün gün kendiliğinden bozulacaktır. İşte bunun içindir ki, Ziraat oda ve birlikleri pazara ürün çıkaran çiftçilerden kimlik belgesi bedeli yerine onların üretme hevesini artıracak, becerisini geliştirecek yöntemler düşünmelidir. Düşünmezsek, yabancı gıda topluluklarının istilasını sürdürmesine çanak tutarız.

Yemek kültürü de tarihi mirastır. Bunu koruyup kollamak bizlere düşmektedir.

Burada yine anamdan bahsetmeden yapamayacağım. Arı buğday denen buğday ekerdik. Koçanı küçük olsa da yerli mısır. Anam kalaylanmış bakır tencereye arı buğdayı, yerli mısır tanelerini atar “gövele” olarak bildiğimiz yiyeceği bize sunardı. Kaşık kaşık tüketirdik. Bugün çarşı pazarda bardakta sunulan mısırlarla lezzeti kıyaslanmaz bile. Hangi evde “gövele” kaynatılıyor acaba? Bu lezzeti kimler hatırlıyor? Bunu koruma sorumluluğunu kaç kişi üzerinde hissediyor?

Keşkek eski köy düğünlerinin olmazsa olmazı. Kaç lokantamızda keşkek pişiriliyor bugün? Geleneksel yemeklerimizi unutmamak adına ilçemizde bir festival düzenlemeyi düşünen bir kurum var mıdır? Yerel sebze ve meyveler için yine aynı durum. Bunları düşünmenin zamanı geldi geçiyor. Odalar aidat toplama kurumu olmaktan öteye geçmeli artık. Üretimi yapılan sebze ve meyvelere resmigeçit yaptırmanın zamanıdır. Ben de bu geçidi izlemenin keyfine varmak istiyorum. Demirli domates ve kavunu, Karapelit biberi, Seliköyün kabağı, Aliovanın yeşillikleri, Gazelyakup yöresinin nohudu Cumhuriyet meydanında boy göstermeye hazırlanmalı bence. Üniversitemizin bile gerek tarla araştırmalarında, gerekse yerel gıda kültürümüzün gün yüzüne çıkmasında katkısı olmalı. Gıda üretimi geldiğimiz noktada gittikçe önem arz etmektedir. Bize sunulanı yemek yerine, yerli üretimimizi artırıp geliştirmek ve sahip çıkmak hepimizin tarihi sorumluluğudur. Benden söylemesi. Sağlıcakla

AJANSLAR VE PROJELER

2012-01-23T02:34:00.000-08:00

AJANSLARVE PROJELER

HalilOral/Tavşanlı

Sözlermıhlanmış gibi hafızalarda. Hafızamı yoklamasam, pas tutacak.Pas tuttukça aynı makamda uyutmaya meyilli ninniler dinleyipduracağım. Aynı addan dosyayı bilgisayarım bile kabullenmiyor.Ya ad ya yer değiştirmemi istiyor.

Toplumlarınhafızası çabuk silinirmiş. Hatta insan unutmaya meyilliyaratılmış. Ben duyduğumun yalancısıyım bu durumda. Silinir misilinir. Unutur mu unutur. Ama bilgisayar silmiyor, silinmiyor. Birdosyayı aynı adla kaydetmiyor. Bu bir proje işi olsa gerek.

Seksenbeşli yıllardı. Yani bundan neredeyse yirmi yedi yıl öncesi.“Banaproje getirin”demişti bir vekilimiz. Kim neyi götürdü bilmeyiz ama dişedokunur proje de olmadı sanırım.

Geçenbir ajansın üniversite yerleşkesinde paneline katıldım. Paneldeyüksek sesle “projegetirin”

diyorlar. Hay Allah! Yıllar önce “proje getirin” diyerekyırtınan vekile helal olsun. Yirmi yedi yıl öncesinden keşfetmişprojeyi. Keşfetmiş ki istemiş. Şimdi proje getirin diyenler yirmiyedi yıl öncesindeler mi dersiniz. Yorumlamakta sıkıntı yaşıyorinsan. O mu ileri bu mu geri. Yoksa yerinde saymak mı bunun birdiğer adı?

Bölgemizinkaynakları belli. Nedir kaynaklar? Topraklar, sular, madenler,bitkiler, meyveler, ormanlar, tarih, kültür varlıkları, insankaynakları gibi sıralamak mümkün. Hangi bölgede turizmin hangidalı, hangi bölgede madencilik alanı, velhasıl ne varsa bilmekzor mu? Bu alanlarda var olanlar nedir, eksik kalan nedir? Varolanın üstüne hangi proje konmalı ki, kalkınma hızlansın. Hemde yatırımlar bilinçli ve yerinde olsun.

Aklımproje getirin denmesini almıyor nedense. Yıllardır deniyor çünkü.Bölgenin tüm varlığını bilen kurumlar projeyi yapıp ortayakoymalı mıdır? Kanımca koyması en anlamlı olanıdır. Projeyikoyduktan sonra projeye talip aranmalıdır. Kendine güvenen projesonrasında çıksın ortaya. Projeye yapmak herkesin harcı mıdır? Ya da harcı olan kimlerdir? Proje yapmaya kalkışanlar ya dayapanlar alanında büyük olanlardır. Küçüklerin ne projeyapmaya vakti ne de gücü var çünkü. O zaman kaynaklar hepbüyüklere akmaz mı? Hal bu ki ajanslar proje ortaya koyduğundaküçüklerin birleşip talip olması mümkün. Ya şimdi? Şimdimümkün görünmüyor.

27yıldır kaç proje gerçekleşti merak ediyorum gerçekten. Buprojeleri gerçekleştirenlerin büyüklüğü nedir? Ya da kaçküçük işletme proje sunma başarısı sağladı, kaçına yolverilmiştir?

Aynıadla söylemlerde bulunmanın boşluğundan kurtulmak gerek. Aşmakaçılmak gerek.

Yıllardırormanlarımızda atık ürünler var mesela. Orman teşkilatımızbunun değerlenmesi gerektiğini de düşündüğünü biliyorumokuduğum haberlerden. Orman köylerinde Kalkınma kooperatiflerivar. Nasıl yapacak projeyi? Ajanslar orman ürünlerindeki bueksikliği görüp proje yapacak. Proje sonrası kalkınmakooperatiflerine çağrıda bulunacak. Ya da projeyi herkese açıktutacak. Taliplilerini puanlayacak. Olmaz mı acaba? Neden olmasın!

Birde proje büroları doğdu kendiliğinden. Algılarım beni yanlışyönlendirmiyorsa proje sahibine ortakçı bir anlamda. Ajanslarabildiğim kadarıyla bir sürü elaman alındı. Vatandaş niyebirileriyle baş başa bırakılıyor? Ülkenin önceliklerini tespitve tayinde devletin kendisi kadar bilgi sahibi kim olabilir? Devletinönceliklerine sahip olacak ajans elemanları projeleri bir birortaya koyduğu zaman proje uygulayıcıları birilerinin kıskacındanda kurtarılmış olmaz mı? Az önce değindiğimiz gibihazırlanacak projelere küçük işletme ve sermaye sahipleri detalip olmasının önü açılmaz mı? Bu konuda herkes biraz dahadüşünmeli. Düşünmek kesinlikle bölgemizin dolayısıylaülkemizin yararına.

Ajanslarınmevcut şekliyle başarı oranını merak ediyorum gerçekten. Süreçiçinde kaç proje ortaya kondu. Projeyi ortaya koyanların büyüklükya da küçüklükleri nedir? Kabul gören ve uygulamaya geçenproje konuları ağırlıklı olarak hangileridir? Bölgemizinvarlıkları belliyken hangi konularda proje üretilirse kabul görür? Soruları çoğaltmak mümkün. Sorular çoğalırken aslolanmemleket sevdasıdır. Düşünmek, düşmeye önlem almaktır birdiğer yandan. Düşünmek sevdaları ortaya koymaktır. Zaman akıpgiderken, kendi kendimizi kandırmayalım. Ne dersiniz? Sağlıcakla.

Sen Olmayınca

2012-01-20T03:56:00.001-08:00

Sen Olmayınca

İçimde bir sevda yalandır sanma
Yetemem kendime sen olmayınca
Deseler yalandır sakın aldanma
Giremem bendime can olmayınca.

Yüzünde yel esse dalım kırılır
Aklım gölgelenir salım kurulur
Sazımın telinden mızrap sorulur
Vuramam mızrabı han olmayınca.

Varlığın tutkumdur sensizlik boğar
Sevdanla geceden gündüzüm doğar
Gül yüzün yol çizer göklere ağar
Saramam kolları ten olmayınca.

Adın hep dilimde gönül bestesi
Duyanlar derler ki sevda hastası
Sıralansa güzellerin destesi
Veremem gönlümü yön olmayınca

İçim çöle döner çiçeksiz gülsüz
Acılar çoğalır hem de emsalsiz
Sensiz her anım sağır ve dilsiz
Deremem başka gül dün olmayınca.

Seninle açıyor gönlümde güller
Bir başka ötüşür sazımda teller
Yoluma çıksa da türlü engeller
Kıramam geceyi gün olmayınca.

Çoban Çeşmesi de gönül esiri
Sevdanın yoluna serer hasırı
Yürek tutuşunca olmaz kusuru
Vuramam satırı cin olmayınca
Halil Oral (Çoban Çeşmesi)

BAKIR ÇAĞI

2012-01-20T03:50:00.001-08:00

BAKIR ÇAĞI
Halil Oral/Tavşanlı

İçimizdeki umutlar yelkenlerimizi canlandıracak boyutta olurdu hep. Kimse kayıtsız kahkahalar atacak yapıda değildi. Kışların bir mevsim olduğu bilinir gelip geçeceğine yürekten inanılırdı. Bakır çağıydı belki yaşadığımız. Çağa rağmen duygularımızı da tarihimizi de korurduk yüreğimizde. İnançlarımız desen yine öyle.

Tavşanlı

Dünya hızlı döndü veya döndürüldü birilerince. Dönüş hızı arttıkça merkez kaç kuvvetin savuruşları durduğumuz noktayı değiştirdi. Bu değişimle uzak düştük kimi zaman birbirimizden. Terk edişin şaşkınlığıyla çağlar atladık sandık. Bu sanışla girdik naylon çağına. Kim daha mutlu naylon çağında. Kim daha sağlıklı sentetik gıdalarla. Bu çağın aşkları
bile ürküntü veriyor yüreğime. Seyrettiğim her filmin karmaşası kendimi sorgulamaktan alıkoyuyor. Naylon çağının uyanıkları kendi yüreğime, kendi özümebakmayı dahi engelliyor. Bu engellerle yalpalıyorum. Yalpalamalarım sürse de, içimde var olan kırıntılarla geçmişin bakır çağından örnekler vereyim.
Her evde bir dokuma tezgâhı vardı. Her evde bir çıkrık. Her ev bir fabrikaydı aslında. Her kız çocuğu dokumacıydı. Her erkek çocuk ekmeğinin ustasıydı. Avludaki koyunun yünlerinden kazağı, çorabı, peşgiri, donu, döşeği olurdu. Tarladaki pamuktan havlusu, fistanı, göyneği ilmek ilmekti. Neslini kestiğimiz keçinin kılından çadırı, çulu, çuvalı çizgi çizgiydi. Şimdi çadırlar bile naylon. Bir kıvılcımla tutuşup yangınlar peydahlıyor. Yalan mı? Sentetik kumaşlar sağlığımızı tehdit ediyor gün gün? Bu da benim uydurmam mı? İlim adamları çocuklara süt dahi içirmeyin diyor. Sebebi nedir acaba? Şimdi bulutlar dahi radyasyon yüklüymüş. Nedeni nedir sizce? Oysa aydınlık bir dünya değil miydi umutlarımız? Kim çaldı umutlarımızı? Doğal köy peynirini, bakraçtaki yoğurdu, güveçteki kaymağı, kara fırın ekmeğini kim özlemiyor? Çağ atladığımızı sanıp kasım kasım kasılırken neler kaybettik görüyor musunuz? Çocuklarımız nasıl mesleksiz, mesnetsiz, dayanaksız dikilip kaldılar farkında mısınız? Sürülerimiz tükendi, hayvanlarımızın ırkı bile değişti. El birlik angusları konuşuyoruz şimdi? Alışık olmadığım dilim bile angus deyince hata veriyor. Of ki, of! Genetiği değiştirilmiş gıdalar sofraları işgal ediyor. Çeşit çeşit virüsler boy gösteriyor. Hastane koridorları dolup taştıkça sağlık kurumları açık veriyor.
Nerde kaldı dokumacı kızlarımız? Ekmeğinin ustası gençlere ne oldu? Yumurta kırmasını bile unutturdu naylon çağı. Oktay ustanın internet tarifleriyle sofralar kurmaya çalışıyor çoklar. Ah ki ah!
Şimdi anamın gövelesinden, bakır mutfak gereçlerinden, kış kurutmalık yiyeceklerinden, ninemin dokumalarından, dedemin aba donundan nasıl bahsetmem. Nasıl özlemem bakır çağını? Merhameti bile farklıydı dedemin. Kendimi naylon çağının merhametsizliğinden korumak için hangi önlemleri almam gerek. Önlem alabilir miyim gerçekten? Söylediklerimde doğruluk payı var deyip geçiştiremezsiniz. Kışı mevsim belleyip gelip geçeceğinin umudunda kayıtsız kalamazsınız.
Biliyorum yazılarımda her şeyimle ele veriyorum kendimi. Bu yüzden nelerle nasıl yargılanacağımı az buz tasavvur edebiliyorum. Okuyucuların kafasında hırpalanıp etiketlenebileceğim tahmininde zorlanmıyorum. Naylon çağının bunca dehşetine ve güvenilmezliğine karşı neler dememi beklersiniz? Hadi boykot edin beni. Görüyorsunuz ki boykotlarda ha deyince yapılamıyor. Bu durum bilindiği için kimileri üstümüze üstümüze geliyor. İki yüzlü naylon çağında korunmasız kalmaktansa kendi bahçemizin özüne yeniden göz atıp çareler üretmeliyiz. Kayıtsızlık kaygımızdır. Kayıtsız kahkahalar el birlik acımızdır. Sağlıcakla..

BENSİZ BİZ

2008-12-21T10:06:00.000-08:00

BENSİZ BİZ

Kendimizi tanıyıp, okuma yazmayı öğrendiğimiz günden bu yana, pek çok konuşmacıyı dinlemiş, az çok kitap okumuşluğumuz olmuştur muhakkak. Kimi “ben” demiştir, kimi “biz”. Her iki kavramı birbirinden ayrıştırarak şiddetle savunanlar olduğuna şahitlik de etmişizdir.
Dilbilgisi bilgilerimizi yokladığımızda da; “ben” tekil, “biz” çoğul zamir olarak kullanılır. Biz, tekil ve çoğulu ailemize katıldığımız günden öğrenmeye başlamışızdır aslında. İnceleyip kafa yorduğumuz zaman iç içe ve birbirine bağımlı kelimeler olduğunu kolayca anlayabiliriz. “Ben”siz “Biz”in olamayacağı da apaçık ortadadır zaten. Bu anlamda ailemizi otomobile benzettiğim olmuştur hep. Ailemiz içindeki her bireyi, bu otomobilin bir “ben” parçası olarak düşünmüşümdür. Bu parçalardan (“ben”lerden ) biri görevini aksattığı zaman ailemizde sorunlar olmuştur. Bu anlamda mahallemiz, köyümüz, ilçemiz, ilimiz, ülkemiz, hatta hatta dünyamız bir otomobil gibi görüldüğünde zincirleme çemberlerin birbirine
eklendiği görülür.
Bana göre, nerde problem varsa “ben”lerdeki görev zafiyetinden kaynaklanmaktadır. “Ben”lerin her birinin “biz” diyebilmesi, aslında yücelme, yükselmedir bir anlamda. Önemlidir de. Fakat bazen öyle girişimler oluyor ki; “bizler” içindeki “ben”leri kıskanmaya, hırpalamaya, adeta yok etmeye çalışıyor. Bunu tarihte yaşananlardan örneklendirecek olursak; Ateşi insanlığa hediye ettiği sanılan Promete insanlar tarafından yakılmış. Ampulü icat eden Edison değişik suçlamalara maruz kalmış. Galileo dünya dönüyor dediği günden itibaren içinde yaşadığı kalabalıklar tarafından işkencelere uğramış. Türk bilgini Hazerfan Ahmet Çelebi Galata Kulesinden uçarak boğazı geçince sürgüne gönderilmiş. Arşimet suyun kaldırma gücünü keşfettiği gün deli damgasını yemiş.
Dünya otomobili içinde birer “ben” sayılabilecek bu ve buna benzer insanlar, “biz”lere (insanlığa) sayısız fayda sağlamaya çalışırken haksızlıklar neden reva görülmüştür?
Tarih içinde kurtarıcı gibi görünen bazı“ben”lerde dünyanın kana bulanmasına neden olmuştur. Stalin, Mao ve Hitler tarihsel örneklerdir. Hatta hatta Irak’ı kimyasal silahlardan temizleme bahanesiyle yola çıkan Bush’u bu gruptan sayabiliriz.
Otomobilin yolda düzgün seyretmesi üzerindeki tüm elemanların düzgün çalışmasına, görevlerini tam olarak yerine getirmesine bağlı değil midir? Elemanlardan biri arıza verince kaza kaçınılmazdır. Bu sebepledir ki, “Biz” içinde “ben” önemsenmelidir.
“Ben”, gerçekten “biz” diyebildiği gün, vefa duygusuyla çok yakın komşuluk içine girmiştir. Çocukluğumda vefanın ve hatır saymanın önemi oldukça yaygındı. Eşini dostunu arayıp sormayan, ilgisiz davranan “biz” içindeki “ben”ler “vefasızmış” diyerek eleştirilirdi.
Ya şimdi?
Televizyon ekranları eski bayramların tadını alamamaktan, kalabalıklar içinde yalnız yaşamaktan dem vuran yığınlarla dolu. Sanki vefanın içi boşaldı, boşaltıldı gün gün. “Ben” de bozuşma olunca, sağlıklı “biz” olur mu?
Zaman zaman dünyadaki Türk nüfustan, din anlamında Müslüman sayısından övünerek bahsedilir. Türklük anlamında da, din anlamında da birer “biz” düşünülemez mi? Düşünülse ne olur, düşünülmezse ne olur? Ötekiler, kendi “biz”lerini yaratıp oluşturdukları birliğe başkalarını almamak için bahaneler uydurmuyorlar mı? Türk dünyası içindeki bağları koparmaya çalışan, Müslüman nüfus içine nifaklar sokmaya uğraşan “ötekiler” kimdir? Geniş coğrafyada “Büyük Biz”i oluşturabilecek Türkler ve Müslümanlar neden ters köşelere yatıp durmaktadır? Birilerinin oyunu mu vardır ya da bize “Biz” olma özelliğini öteletmeye çalışan, kendimizi unutturan aktörler mi devrede?
Sibirya ve Orta Asya’da tarih sahnesine çıkan Türkler, daha sonra kaç kıtaya yayılmış, onca devlet kurmuşlardır. Bunları hatırlayacak olursak; Hun Devleti, Göktürk Devleti, Karahanlılar, Altınordu Hanlığı, Batı Hun İmparatorluğu, Avar Devleti, Gazneliler, Timur Devleti, Avrupa Hunları, Hazar Devleti, Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Babür Devleti, Akhunlar, Uygur Hakanlığı, Harzemşahlar, Osmanlı İmparatorluğu..
Bunca devleti tarih içinde kurmuş olan Türkler, zaman zaman yabancıların oyunlarıyla, bazen de boylar arasındaki iktidar kavgası sonucu bölünmeler yaşamışlardır.
Böylesine derin tarih ve yaşanan tecrübe içinde sendeleyip durmak ve ders çıkarmamak top yekün hatalarımızdan olsa gerek.
Günümüzde devletleri birbirine bağlayan ekonomik ve siyasi menfaatlerdir. Din, dil, ırk ve tarihi temel ortaklığıysa, ilişkilerde (“biz” oluşumunda) öncelik ve güvenirlik sağlayacağı kesindir. Ortadoğu ve Kafkasları önemli kılan faktörlerin başında petrol, doğalgaz ve bölgenin sahip olduğu yüksek rezervli doğal kaynakların olmasıdır. Üstelik bu bölgelerde bağımsızlığını kazanmış tam yedi tane Türk Devleti vardır. Ötekiler bu zenginliğin farkına vararak, hazırladıkları projelere ağızlarının suyunu akıtmakta ve bu yolda oyunlarını sürdürmektedirler. Pek çok anlamda bağımız bulunan bölge devletlerini “büyük biz” içinde yerini aldırmaya çalışmak hedef olmalıdır. Ama bu coğrafyaya yeterli ilgiyi ya göstermiyor ya da sırtımızı dönüyoruz nedense. Ayrıca ülkemizin tarım alanında bana göre ciddi üretim potansiyeli var. Orta Asya ülkelerindeki enerji kaynağı zenginliği olmasına rağmen, coğrafi şartlarındaki olumsuzluk bizim karşımıza iyi bir pazar çıkarıyor. Bunu da görmezlikten geliyoruz sanki. Bu işlere biraz ilgi biraz alaka gerekiyor o kadar.
Birbirimizin ardından teneke çalmaya değil, vefayı gündeme taşıyarak ötekilerin oyununu bozmaya olmalı gayretimiz. Küresel ısınma sürerken küresel krizlerin baş gösterdiği şu günlerde kendi göllerimize su doldurmanın akılcılığını düşünmeliyiz. Göller susuz kalırsa veya suları birileri aşırırsa çokça kurbağanın gözü çıkabilir.
Siyasi linçleri, makam mevki kavgalarını, gündemi kurtarmaya yönelik popülist yaklaşımları, kendi içimizde birbirimizin ardından teneke çalmaları bir yana bırakarak “Biz” çeşmesinde sular akıtmalı artık.
Bu noktada bir anıyı da sizlerle paylaşayım. Yıllar önce aynı okulda görev yapan 4-5 öğretmenden biri müdürdü. Onun müdürlüğünü içine sindiremeyen diğer öğretmenler kimi öğrencileri kullanarak bakanlığa şikâyette bulunmuş, müdürün tayini çıktığında ardından teneke çalmışlardı. İşleri eğitmek ve öğretmek olan içimizdeki bu tür “ben”lerle geldiğimiz nokta ne yazık ki bu. Bu ve buna benzer örnekleri değişik meslek gruplarından vermek mümkün.
Şimdi artık düşünme ve sorgulama zamanı. “Ben” siz “Biz” olmaz. “Ben”lerin “ben” olmasına da özen gösterilmeli. Her “ben”de, “biz” içindeki vazifesinin sorumluluğunu bir an önce taşımalı artık. Yoksa işimiz zor.

Halil Oral

MİLLET NE İSTİYOR?

2008-02-16T01:50:00.000-08:00

İkametgaha dayalı nüfus sayımına göre ülkemiz nüfusu 70 milyon 586 bin 256 kişi olarak açıklandı. Hatta nüfusun ayrıntılı dökümü bile verildi. 35 milyon 376 bin 533 kişi erkek, 35 milyon 209 bin 723 kişi kadın. Hatta hatta nüfusun %70,5 şehirlerde yaşıyormuş. Kilometre kareye de 92 kişi düşüyormuş. Buradan hareketle, kişi başına düşen yaşam alanı yanlış hesap yapmıyorsam yaklaşık126 metrekare civarında oluyor.
Bir evin oturduğu alan kadar bir alan. Her bireye tek katlı yan yana ev yapılacak olsa ülkede gezinecek yer, yürüyecek yol bile kalmayacak.
Üzerinde hakikaten düşünmek gerekmez mi?
Nüfusumuz sürekli arttığına göre geleceğin hesaplarını gerçekçi planlar üstüne oturtmanın önemi anlaşılmıyor mu bu rakamlardan.
Öyleyse, gerçeği göz önüne alarak kişi başına düşen yaşam alanlarımızı en rasyonel biçimde koruyup kollamamız gerekmiyor mu?. Gidecek bir başka vatan da
olmadığına göre...
……..
Ya insan kaynağımız ne olacak? Bu kadar ayrıntılı sayımlar yapılıyor da, insanımızın ayrıntılı dökümü yapılmıyor mu? Pekala bunlarda yapılıyor. Nüfusun ne kadarı hangi yaş grubunda, ne kadarı hangi teknik donanımda, ne kadarı üretimin içinde ne kadarı dışında? Bunlar da muhakkak biliniyor. Öyleyse eksik olan ne?
Gazetelerde boy boy ilanlar. Tornacı aranıyor. Ya da tekstil fabrikasına overlokçu aranıyor. Yani yetişmiş ara elaman. Yok mu? Yok ki aranıyor.
Seksen beş yıldır hangi alanda uzmanlaştırdık insanımızı? Sahasına göre iş alanlarını bildiğimize göre, neden sahaya göre adam yetiştirmesini beceremeyiz, ya da beceremedik?
Bu işleri planlayacak uzmanımız yok mu? Olmaması imkansız..
Varsa arayışlar, sıkıntılar neden?
…….
Millet ne istiyor?
İş.
İşveren?
Eleman..
Var mı? Yok ki her ikisi de arıyor.
Milyonlarca genç sokaklar da başıboş gezerken, işverenler eleman bulamamaktan dertli.
Nerede düğümleniyor her şey? Plansızlıkta. Gerçekçi planlar yapamayışımızda.
Gazetelere ve televizyonlardaki beyanatlara bakıldığında milletin ne istediğini bilmeyen yok. Milletin istediklerini bilip, dillendirdiklerine göre, sıkıntılar neden?
Aklımızın ermediği şeyde işte bu noktada.
Kimi devletlerin küresel planlamalar yaptığı bir zamanda, artık bizimde milletimiz ve ülkemiz için gerçekçi planlar ortaya koyma zaruretimiz var. Yoksa..
Yoksa, milletin ne istediğini bildiğini sananlar, sandıkça ve de sadece konuştukça, ülkenin ne istediğini bilememe boşluğunda kalacaklar. Bu boşlukta el birlik yanacağız belki de.
Sonuç; gerçekçi planlama ve program. Gerisi söylem. Gerisi söylem.
Sağlıcakla..

FARK ETTİKLERİM

2008-02-09T12:48:00.000-08:00

Kar yağdıkça güçleniyor sevgiler. Sevdalar suların donmasında çoğalıyor.Diller kar altında kalan bitkiler kadar sessiz kaldıkça en güzel şiirleri ezbere alıyor. Karlar yağdıkça farkına varıyorsun meltemlerin. Beyazlığında üşüdükçe yaz sıcaklığına değerler biçiyorsun. Kolsuz tişörtün üşüten soğuklarda hasta edeceğini öğreniyorsun bir yandan. Yirmi dokuz harf bu yüzden çoğalıyor içinizde.
Dermanlar kar yağdıkça çıkıyor orta yere. Yağarken üşüyen düşler, bahara uzanıp gidiyor. Bir ses, bir hece derken çoğalıyor şiirler. Güneşin gülüşünü mıhlıyorsun gözlerine. Dalgaların temizlik nöbetinde kaldığına şahit olurken, sükunetinde huzura eriyorsun kar
yağarken..
Ayazdan çatlarken tenin, sokak çeşmelerinin donuşunu düşünüyorsun. Düşünceler düşlere götürüyor seni. Telaşlı serçeleri görüyorsun balkon diplerinde. Buzdan yollarda kibrit kutusu hafifliğinde kayan tırları gördükçe önüne tuzlar dökmenin sevincini yaşıyorsun.
Üşüdükçe; nane, limonu keşfediyorsun. Kar yağarken fark ediyorsun ıhlamurun güzelliğini. Billur bardaktaki çay buharını gözlere dikmenin sevincini yaşıyorsun. Kekiğin kokusunu ada çayına karıştırıp içiyorsun.
Ayazdan ellerini ovuştururken “küçücük şeylerin” önemini kavrıyorsun. Buzda kaydıkça ayaklar, düşünce kaymalarına engel oluyorsun.
Kar yağdıkça güçleniyor sevgiler. Düşünceler kar gördükçe çoğalıyor.. Çok şeyin donduğunu görürken, duygular kendine geliyor.
Yine yağsın karlar. Yine düşe düşünceye soksun beni. Sevgimde sevdalarımda çoğalsın bu yüzden. Farkına vardırsın farkına varamadıklarımın. Yükümle, yüklendiklerimle uykulardan uyandırsın akşam vakitlerinde. Varsın içimde ürpertiler oluştursun karlar. Ürperdikçe geleceğimi bilirim kendime. Akıl kıtlığıma çaredir bilirim.
Ellerimi sokacak cep arayışım parkama kar yağdıkça oluyor. Kar yağmasa cebin farkında olamamak ne acı..
Kar soğuğunu yedikçe en güzel şiirleri döküyorum kağıtlara. Ya siz? Sağlıcakla.